|
Jakobus vergelijkt iemand die wel luistert naar de Bijbelse boodschap maar er niet naar handelt met ,,iemand die het gezicht waarmee hij is geboren in de spiegel bekijkt: hij ziet zichzelf, maar zodra hij wegloopt, is hij vergeten hoe hij eruitzag’’. Iets vergelijkbaars heb ik met het geest-lichaamprobleem. Altijd ben ik dualist, midden in de week, maar ’s zondags niet. ’s Zondags wordt mijn dualisme opgeschort, als de dominee zegt dat de mens geen ziel heeft, zoals de Grieken beweren, maar een ziel is, zoals de Joden zeggen. Dat werkt eventjes.
Ook Dooyeweerd lezen helpt. Dat taal niet te herleiden is tot natuurkunde. Of dat iets subject kan zijn in het fysische aspect en tegelijk object in het logische aspect. Of dat het brein geen fysisch ding is maar een enkaptisch structuurgeheel. Dan is het even over.
Wittgenstein werkt ook. Zeggen dat er geen probleem is, alleen conceptuele verwarring. Maar maandagochtend ben ik vergeten hoe al die argumenten eruitzagen en val ik terstond terug in mijn huis-tuin-en-keukendualisme. Dan moet ik met mijn wakkere geest mijn lome lijf naar de sportschool slepen en het verzet van mijn lichaam tegen de korte tijd van afzien doorbreken met het vooruitzicht van welgelukzaligheid. Tegen dit dualisme is geen kruid gewassen; het is even reëel als hardnekkig.
In zijn terzijde Is wandelen een hersenactiviteit? geeft René van Woudenberg een argument dat mentale activiteiten niet noodzakelijk hersenactiviteiten zijn. Daarmee richt hij zich tegen de naturalisten of fysicalisten. U begrijpt, een dwaling waar ik persoonlijk niet gevoelig voor ben, maar daarin ben ik echt een uitzondering. Het naturalisme is een bijkans algemeen aanvaarde theorie. Jaap Klapwijk richt zich er niet voor niets tegen in zijn boek Heeft de evolutie een doel? In het vorige nummer van Beweging heeft Remko Muis die contra-argumenten van Klapwijk (tegen het naturalisme) kritisch getoetst. In dit nummer reageert Henk Geertsema weer op Remko Muis. Naar zijn mening heeft Remko Muis het betoog van Jaap Klapwijk niet aan het wankelen gebracht. Leest en oordeelt u zelf. En komt u ook op de studieconferentie van 16 januari Het Darwinjaar is voorbij. Hoe nu verder? (zie de achterpagina) waarin dit debat wordt voortgezet.
Het Calvijnjaar leek wel een gebed zonder end. We verloochenen echter onze afkomst niet en blijven in stijl: we openen en sluiten dit nummer met Calvijn. Net als Galileo Galilei las Calvijn twee boeken, dat van de natuur en dat van God. Maar of die twee boeken nu dualisme impliceren? Dat zal wel niet. Als er iets wringt, dan zal het wel zijn terug te voeren op het motief van schepping-zondeval-verlossing. Die is van Dooyeweerd, maar had ook van Calvijn kunnen zijn.
Goed. Zondag naar de kerk.
Maandag weer sporten. |
